06-52314686

info@wonderwoordenwinkel.nl

Blogs

Verstopte Emoties

Als je je echt verdiept in emoties ontdek je dat veel emoties ‘achter’ andere emoties verstopt zitten. Omdat wij scholen afgaan om kinderen en hun leerkrachten en ouders probeer de kracht van kwetsbaarheid te leren vind ik het belangrijk ‘to practice what we preach’.  Mijn kwetsbaarheid tonen voelt meestal doodeng, alsof ik iets te verliezen heb. Maar je krijgt er zo veel voor terug: Allereerst authenticiteit en met een beetje mazzel empathie en troost en dingen worden er zo ‘echt’ van.

Op printerest werd de volgende veelzeggende poster gedeeld, jammer van de spelfout (bezorgt i.p.v. bezorgd) maar heel geschikt voor gebruik in de klas.

Met wat mindfulness in de pocket lukt het me steeds beter om te herkennen welke gevoelens er allemaal door mijn onderbuik zwemmen. Ik werd me er steeds meer bewust van het feit dat boosheid voor mij een grote verstopplek is voor andere emoties.  En steeds als ik echt boos op iemand word probeer ik ook even onder de boosheid te zoeken. Vaak kom ik daar verdriet tegen, frustratie, of andere vormen van schaamte. Grappig is dat die laatste gevoelens allemaal betrekking hebben op mezelf en niet op die ander.

Als bewust kwetsbare vriendin van een iets-minder-emotionele man, moet ik bewaken dat ik niet wordt meegezogen door  de verleiding van boze jij-boodschappen, omdat ik niet geloof dat die ook maar iets gaan opleveren als we ruzie hebben. Dus dwing ik mezelf om steeds als ik boos ben om daaronder te  kijken. Van het weekend was het even mis en het zoeken onder de boosheid resulteerde in  een gevoel van teleurstelling en een huilbui van mij terwijl we samen op straat liepen. Ik geneerde me dood, hij waarschijnlijk ook en hij wist zijn boosheid net te beperken tot voelbare irritatie. Maar erg ver kwamen we niet. Ik met mijn kwetsbaarheid en ik-boodschappen en hij met zijn ontlopen van wat er onder zijn boosheid zat. We kwamen ongemakkelijk zwijgend thuis We besloten uiteindelijk de strijdbijl te begraven en kwamen en hij ging naar zijn studeerkamer. Een tijdje later kwam hij daar weer uit. ‘Als jij moet huilen, heb ik het gevoel dat ik het verkeerd heb gedaan, dat ik heb gefaald. Omdat ik je juist gelukkig wil maken. En dan word ik boos op jou, maar eigenlijk vooral op mezelf.’ En toen leerde ik dat deze iets-minder-emotionele man veel beter onder zijn boosheid kon kijken dan ik dacht. En dat het effect van kwetsbaarheid en ik-boodschappen vaak gewoon wat later komt dan je hoopt.

Ik was weer zo verliefd op hem en ook een beetje trots op deze eerlijke misschien-toch-wel-kwetsbare man . Alle frustratie verdween als sneeuw voor de zon en we hebben een hele fijne avond samen gehad.

Maar hoewel de ik- en sorry-boodschap ooit voortkwamen uit de relatietherapie van de founders in Amerika, is het bij de Wonderwoordenwinkel zeker niet bedoeld als relatietherapie (al doet het soms wonderen, zoals in die van mij;).

Maar deze kwetsbaarheid heeft me ook zoveel opgeleverd in relatie met de kinderen met wie ik werk. Terwijl dat niet betekent dat ik kinderen ‘over me heen laat lopen’.  Iedereen die me  ooit voor een groep heeft zien staan kan dat beamen. Maar door af en toe aan kinderen te vertellen dat ik ‘het ook even niet meer weet’, of dat ik ‘verdrietig ben van hoe iets gegaan’ is heeft me allereerst oprechter contact met kinderen opgeleverd. En een sterkere band en meer wederzijds vertrouwen.

Ga eens bij jezelf na: wat zijn de meest betekenisvolle momenten die je hebt meegemaakt met je leerlingen? Wat zijn de gesprekken die je nooit zult vergeten? Ik was er niet bij, maar dik kans dat of jij, of een kind daarbij iets van kwetsbaarheid liet zien.

Dat is de kracht van kwetsbaarheid.

 

 

Wat te doen met een klas die constant door elkaar (en jou…) heen praat?

 

Iedereen die wel eens voor een groep kinderen staat zal zich bovenstaande vraag op een bepaald moment hebben gesteld. Het was dan ook het eerste onderwerp wat  een leerkracht voorstelde, toen we aangaven dat we blogs gingen schrijven met onder andere tips voor leerkrachten. (Nog bedankt voor deze suggestie, Lonneke;) Het is zo herkenbaar… Wat de situatie lastig maakt is dat je niet één kind kan aanspreken op zijn gedrag. Het gaat om groepsdynamisch gedrag, waarin de kinderen op elkaar gaan reageren. Door elkaar heen praten leidt vaak tot irritatie, wat vaak niet bijdraagt tot een goede  stemming in de klas en vooral niet van die van jou als leerkracht.

De meest slimme aanpak van dit probleem die wij kennen komt uit een boek waar wij enorm fan van zijn: ‘How to talk so kids can learn’. Een aanrader voor leerkrachten en ouders. Voor als je je minder comfortabel in het Engels voelt: hun opvoedboek (al gaat dat wat minder over schoolsituaties) ‘How2talk2kids’ is ook in het Nederlands vertaald en is via verschillende internetwinkels gemakkelijk te bestellen.

De schrijvers benadrukken dat het belangrijk is dat kinderen de ruimte krijgen om hun gevoelens te uiten en dat jij als volwassenen dat ook doet (voelen jullie de link met de WonderWoorden al?). Een tweede uitgangspunt is dat kinderen vaardigheden moeten leren om zelf problemen op te lossen, en dat je ze het vertrouwen geeft dat ze dat oko echt kunnen (2e link met de Wonderwoorden…).

In een klassensituatie waar herhaaldelijk storend gedrag voorkomt stellen zij de volgende stappen voor:

 

1.     Luister naar de gevoelens en behoeftes van je leerlingen rondom het probleem(in dit geval door elkaar heen praten). Neem hier de tijd voor.

2.     Vat hun perspectief samen.

3.     Geef aan wat jouw gevoelens zijn en wat jij zelf nodig hebt. Doe dit zo kort en concreet mogelijk. Bedenk van tevoren hoe je dit in een paar    zinnen kan verwoorden.

4.     Brainstorm met de klas over mogelijke oplossingen. Schrijf alle ideeën op (zonder te evalueren!). Het is belangrijk dat je je hierin neutraal opstelt en niet meteen verbaal of non-verbaal commentaar te levert op een idee, of de lijst te  evalueert. Noteer gewoon wat de kinderen voorstellen.

 5.     Kies samen welke ideeën je wilt gebruiken en hoe je die het beste in praktijk kan brengen.

 

 

Mocht het probleem terug komen, verlies de moed niet meteen en probeer de kinderen niet te verwijten dat ze hun eigen plan niet uitvoeren. Daarmee krijgt deze manier van werken een vervelende nasmaak voor de kinderen. Probeer liever nog een groepsgesprek in te plannen waarbij je bespreekt waar het misgaat en hoe jullie het op kunnen lossen. 

Eigenlijk lijkt deze aanpak heel veel op de door ons gebruikte zij-aan-zij methode, maar dan met de hele klas.

Net als bij de zij-aan-zij moet je voor deze vorm wel echt even de tijd nemen. Doe dit dus niet voor ieder wissewasje, maar voor problemen die al langer spelen en jou en de klas veel te veel energie kosten.

In onze ervaring is het veel prettiger om terug te kunnen komen op afspraken die je gezamenlijk gemaakt hebt dan op ‘jouw regels’.

En áls het dan goed gaat de volgende keer… dan prijs je je kinderen natuurlijk de hemel in, dikke kans dat je enorm trots op ze bent.

Foto Blog 2scan0001 copy

 

 

 

 

Roze OlifantDe Roze Olifant

 

Bij de Wonderwoordenwinkel nemen wij ‘practice what you preach’ heel serieus. Mijn  omgeving krijgt nogal wat variaties van ik-boodschappen en sorry-boodschappen te horen. En ikzelf ben mij er steeds meer van bewust geworden hoe veranderingen in hoe je met of tegen iemand praat een groot effect kunnen hebben.

Zo leren we de kinderen dat het bij de ik- en sorry-boodschap beter is om te  zeggen wat je wél wilt dan wat je níet wilt. Het  simpele voorbeeld dat we  de kinderen geven is ‘denk niet aan een grote roze olifant!’ …. Waar denk je nu dan aan? Precies aan een grote roze olifant!

Of zoals een jongetje in groep 8 ooit zei: ‘als mijn ouders zeggen dat ik iets niet mag, dan krijg ik meteen zin om dat te gaan doen.’

De uitdaging is dus om in de ik- en sorry-boodschap te vragen om wat je juist wél wil dat de ander doet, of hoe hij/zij met je omgaat.

Daar zit ook een pedagogische en misschien wel een sociaal-emotionele visie achter.

Bij een ik-boodschap is het veel makkelijker om aan te geven wat we niet willen, wat we stom vinden, waar mensen om ons heen mee moeten ophouden. Om daarentegen aan te kunnen geven wat je nodig hebt, moet je eerst bij jezelf nagaan wàt dat is en dat is soms best wel lastig… Als jij mij uitscheldt, wat heb ik dan van je nodig? Dat je respect voor me hebt. Die is nog wel makkelijk. Maar als je mij negeert, of achter mijn rug om over me praat, wat heb ik dan nodig?

Wij geloven dat weten wat je nodig hebt een onmisbare eigenschap is om later zelfstandige, gelukkige mensen te worden. Als je niet weet wat je wil kan je er ook niet voor zorgen dat die behoeftes bevredigd worden.

Practice what you preach betekent ook dat je bereid bent naar jezelf als docent te kijken. En ik betrapte mezelf erop dat ik nog steeds vooral kinderen vertelde waar ze mee op moesten houden, wat ze niet moesten doen, waar ze nu echt mee moeten stoppen. Maar als kinderen iets doen wat ik niet wil, wat heb ik dan van ze nodig.

Sindsdien ben ik bij mezelf op training en probeer ik kinderen te vragen (nog een belangrijk ingrediënt…) om het gedrag dat ik wel wil zien, of wat ik van ze nodig heb.

Dat is soms zoeken, dat omdraaien van hoe je gewend bent iets te zeggen.

‘Stop met dat duwen en trekken’, wordt bijvoorbeeld ‘willen jullie alsjeblieft wat voorzichtiger met elkaar omgaan?’.

‘En nou is het afgelopen met dat geklets!’, wordt bijvoorbeeld maar ‘willen jullie alsjeblieft naar me luisteren als ik iets uitleg?’.

In plaats van ‘zit elkaar niet zo te jennen.’, krijg je ‘kunnen jullie ook zo spelen dat het voor iedereen leuk is?’.

Een onverwachte prettige bijkomstigheid is dat ik ook veel minder chagrijnig word van dit soort interacties.

Als ik kinderen vraag of ze alsjeblieft rustig willen spelen, of aardig met elkaar om willen gaan krijg ik bijna altijd een ‘ja, juf’ en zeg ik ‘dankjewel’. Dat geeft een heel andere energie dan ‘hou nou op met dat drukke gedoe, jullie doen elkaar straks nog pijn’.

Het wil nog niet altijd zeggen dat de kinderen vervolgens doen wat ik vraag. Maar dan kan ik ze helpen herinneren aan de afspraak die we net gemaakt hebben.

Zo is  de communicatie en energie een stuk prettiger, voor hen en voor mij.

Ik blijf dus nog wel even bij mezelf en de roze olifant op cursus.